Trong cuộc làm việc với TP Hà Nội cuối năm 2007 Bộ trư­ởng Bộ Xây dựng và Bộ trư­ởng Bộ Tài nguyên - Môi trư­ờng đã cùng nhấn mạnh "Quỹ đất Thủ đô Hà Nội sắp hết!". Bộ trư­ởng Nguyễn Hồng Quân cho biết, 15 năm qua, diện tích nội thị tăng 4,5 lần (từ 40 km² lên 178 km²).

Quy hoạch một đô thị hiện đại tất yếu phải nhìn đến hệ thống công trình ngầm, trong đó có giao thông ngầm và không gian ngầm. Đây là vấn đề rất quan trọng nhưng còn mới mẻ trong nhận thức của nhiều nhà quản lý, hoạch định chính sách, nhà đầu tư phát triển đô thị và cộng đồng dân cư đô thị Việt Nam.

Trong thế giới phát triển hiện nay, mọi người đều nhận thức được rằng một hệ thống hạ tầng cơ sở hiện đại và có năng lực sẽ có tính quyết định cho việc phát triển bền vững của đất nước về các mặt kinh tế, văn hóa, xã hội. Nhận thức này có ý nghĩa tổng quát cả với hệ thống hạ tầng cơ sở  của các thành phố.

Việt Nam đang có nhu cầu lớn trong vấn đề phát triển cơ sở hạ tầng, các toà nhà, nhà máy và nhiều dự án khác phục vụ cho công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Tuy nhiên nhiều khó khăn đặt ra cho việc thực hiện các dự án này, bao gồm các vấn đề về nền đất yếu, sự giới hạn các nguồn tài nguyên nhân lực, thiên tai, biến đổi khí hậu, năng lượng, nguồn nhân lực, môi trường… Công  trình ngầm có mặt ở hầu hết các loại công trình trên, phải được xây dựng với công nghệ cao và kiểm soát được các rủi ro.

Một trong những vấn đề mang tính thời sự hiện nay trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là vấn đề ổn định hố móng và công trình lân cận khi thi công các công trình ngầm hoặc phần ngầm của công trình cao tầng.

Để có các thành phố hiện đại, cần phải xây dựng các công trình ngầm đô thị. Công trình ngâm đô thị chủ yếu bao gồm: hệ thống nhà ga và đường tài điện ngầm; gara ôtô và bãi đỗ xe ngầm; hầm giao thông đường bộ; tầng hầm nhà cao tầng; các trung tâm văn hóa, thương mại, dịch vụ ngầm; hệ thống hầm kỹ thuật đa năng (colector); hệ thống thoát nước lớn, các công trình phòng vệ dân sự ..v..v..

Xây dựng hầm & công trình ngầm là một công nghệ đầy thú vị hấp dẫn và có sự tiến bộ với tốc độ nhanh. Có thể quan sát thấy sự xuất hiện nhanh chóng các quá trình mới mang tính tiên phong, và một lối tư duy đổi mới đang liên tục làm thay đổi các quy tắc cũ. Trong ngành xây dựng dân dụng, thì ngành hầm và công trình ngầm là một trong vài lĩnh vực mà ở đó luôn phát hiện ra các chân trời mới.

Công trình tàu điện ngầm có khả năng vận chuyển từ 50.000 đến 70.000 hành khách trong một giờ với tốc độ 40-60km/h, không cản trở giao thông trên tuyến phố. Có thể nói một thành phố văn minh, hiện đại không thể thiếu công trình tàu điện ngầm.

Trong bài tham luận này, chúng tôi tập trung vào ba loại công trình ngầm đô thị  chủ yếu là: Nhà ga và đường tàu điện ngầm; hầm đường bộ qua các nút giao thông; và  bãi đỗ xe ngầm.

Ngày nay, trong thành phố, nhiều loại công trình ngầm được phát triển và xây dựng nhằm đáp ứng nhiều yêu cầu và mục tiêu sử dụng khác nhau (Hình 1.). Nói chung với các hệ thống công trình ngầm sẽ mang lại cho các thành phố nhứng hình ảnh và hiệu quả tốt về cảnh quan, môi trường, đồng thời tăng  quỹ đất cho các công trình kiến trúc trên mặt đất, phát huy được tiềm năng dồi dào của khoảng không gian ngầm, góp phần mang lại những hiệu quả kinh tế trước mắt và lâu dài.